Preferencje podatkowe w 2026 – co się zmienia i jakie są nowe limity

Najważniejsza odpowiedź

Od 1 stycznia 2026 r. większość limitów podatkowych spada do poziomów wynikających z kursu euro z 1 października 2024 r. (4,2586 zł/euro), a najważniejsze wartości to: limit małego podatnika 8 517 000 zł oraz zwolnienie z VAT 240 000 zł.

Główne zmiany i nowe limity na 2026

limit statusu małego podatnika (PIT, CIT, VAT): 8 517 000 zł przychodów za 2025 r. (w tym VAT),
9% stawka CIT dla małych podatników: limit przychodów za 2025 r. 8 517 000 zł; bieżący próg dla niektórych rozliczeń odpowiada 2 mln euro (~8 517 200 zł),
ryczałt od przychodów ewidencjonowanych: roczny limit 8 517 200 zł; możliwość kwartalnego rozliczenia przy przychodach do 851 720 zł (200 000 euro),
zwolnienie z VAT: roczny próg podniesiony do 240 000 zł (z 200 000 zł),
jednorazowa amortyzacja: limit do 100 000 zł dla nowych środków trwałych; preferencyjna amortyzacja do 50 000 euro (~212 930 zł),
limit aportów przy tworzeniu spółki CIT: 43 000 zł (10 000 euro),
PIT kasowy: próg podwojony do 2 000 000 zł przychodów,
limity kosztów samochodów: 150 000 zł dla aut emitujących <50 g CO2/km; 100 000 zł dla pozostałych.

Dlaczego limity spadły

Większość progów ustawowych jest wyrażona w euro i corocznie przeliczana na złote kursem NBP z 1 października. Kurs z 1.10.2024 r. wyniósł 4,2586 zł/euro, wobec 4,2846 zł/euro rok wcześniej, co obniżyło progi o około −0,6% r/r. W praktyce niewielkie różnice kursowe oznaczają, że część przedsiębiorców straci przywileje przypisane do „małego podatnika” lub innych progów wyrażonych w euro.

Wpływ zmian na przedsiębiorstwa

Zmiany dotyczą przede wszystkim mikro, małych i średnich przedsiębiorstw. W Polsce MŚP stanowią około 99% wszystkich firm, czyli mówimy tu o potencjalnym wpływie na setki tysięcy, a nawet miliony podmiotów. Podwyższenie zwolnienia z VAT do 240 000 zł może objąć dodatkowo kilkadziesiąt tysięcy mikroprzedsiębiorstw — szczególnie sklepów internetowych, jednoosobowych działalności usługowych czy małych firm handlowych.

Praktyczne konsekwencje utraty statusu małego podatnika obejmują:

– konieczność rejestracji jako czynny podatnik VAT, co zmienia sposób rozliczeń i wpływa na cash flow,

– utratę prawa do rozliczeń kwartalnych VAT lub metody kasowej, co może oznaczać wcześniejsze zapłaty podatku i presję na płynność,

– ograniczenie możliwości korzystania z preferencyjnych stawek i jednorazowej amortyzacji dla wybranych środków trwałych.

Jakie dokładne liczby stosować

limit małego podatnika: 8 517 000 zł,
ryczałt: roczny limit 8 517 200 zł, kwartalny limit 851 720 zł,
zwolnienie z VAT: 240 000 zł rocznie,
jednorazowa amortyzacja: 100 000 zł dla nowych środków trwałych,
PIT kasowy: 2 000 000 zł,
limity samochodów: 150 000 zł (<50 g CO2/km), 100 000 zł (pozostałe).

Skutki praktyczne dla rozliczeń VAT i podatku dochodowego

W praktyce przy ocenie, czy dany przedsiębiorca mieści się w limicie, liczy się suma przychodów za 2025 r. (w tym VAT w przypadkach, gdzie ustawodawca tak przewiduje). Poniżej trzy typowe scenariusze ilustrujące konsekwencje zmian:

Przykład 1: przedsiębiorca z przychodem 8 550 000 zł za 2025 r. traci status małego podatnika przy progu 8 517 000 zł, co oznacza konieczność rejestracji VAT, przejście na miesięczne rozliczenia i utratę prawa do niektórych preferencji podatkowych.

Przykład 2: firma z przychodem 230 000 zł rocznie pozostaje zwolniona z VAT przy progu 240 000 zł, co upraszcza księgowość i eliminuje obowiązek wystawiania faktur VAT w większości transakcji z klientami indywidualnymi.

Przykład 3: przedsiębiorca planujący zakup nowego środka trwałego za 90 000 zł może skorzystać z jednorazowej amortyzacji do 100 000 zł, co przyspiesza odpisy i obniża podstawę opodatkowania w roku zakupu.

Rady praktyczne i optymalizacja

sprawdź przychody za 2025 r. przed końcem roku i planuj przesunięcia przychodów lub kosztów tam, gdzie to zgodne z prawem,
wykorzystaj wyższe zwolnienie VAT do 240 000 zł — jeśli obroty są poniżej tego progu, rozważ rezygnację z rejestracji VAT lub odroczenie rejestracji (terminy rejestracyjne, np. zgłoszenie VAT-R do 25.01.2026 r. dla nowych zasad),
planuj zakupy środków trwałych przed końcem 2025 r., aby skorzystać z jednorazowej amortyzacji do 100 000 zł,
rozważ przejście na kwartalne rozliczenia ryczałtu przy przychodach do 851 720 zł, jeśli zależy Ci na lepszej płynności; monitoruj, czy zmiana formy opodatkowania jest opłacalna w dłuższym okresie.

Dodatkowe wskazówki praktyczne

Monitoruj kurs NBP z 1 października każdego roku, ponieważ limity na kolejny rok będą od niego zależeć. Przy planowaniu inwestycji uwzględniaj też limity w euro (np. 50 000 euro dla preferencyjnej amortyzacji) oraz ewentualne zaokrąglenia stosowane przez organy podatkowe.

Wskaźniki, liczby i szacunki wpływu

Kurs NBP (1.10.2024): 4,2586 zł/euro. Procentowa zmiana progów r/r: około −0,6%. W Polsce MŚP stanowią około 99% wszystkich firm — przy szacunku ~2 mln firm oznacza to, że zmiany mogą dotyczyć setek tysięcy podmiotów. Podwyższenie zwolnienia z VAT do 240 000 zł potencjalnie objęło dodatkowo kilkadziesiąt tysięcy mikrofirm.

Kilka praktycznych obliczeń pomocnych przy planowaniu

200 000 euro × 4,2586 = 851 720 zł (kwartalny próg ryczałtu),

50 000 euro × 4,2586 = ~212 930 zł (próg preferencyjnej amortyzacji w euro przeliczony na złote),

10 000 euro × 4,2586 = ~42 586 zł (limit aportu przy tworzeniu spółki CIT, zaokrąglony do 43 000 zł w przepisach).

Objaśnienia metodologiczne i źródła

Przeliczenia progów opierają się na kursie NBP z 1 października 2024 r. i przepisach, które każdego roku określają, które limity wyrażone w euro należy przeliczyć na złote. Zmiany opisane powyżej wynikają z komunikatów dotyczących limitów podatkowych na 2026 r. (PIT, CIT, VAT, zasady amortyzacji). Dane o strukturze MŚP użyto do oszacowania skali wpływu zmian; brak jest jednak oficjalnych danych podających dokładną liczbę firm tracących status małego podatnika w 2026.